Vitaliteit: Wat is positief ouder worden?

Wat is positief ouder worden? Positive aging?

‘Spaar je momenten. Je kunt je tijd maar één keer uitgeven.’

Libelle

Positief ouder (positive aging) worden is een benadering die erkent hoe negatieve mentale overtuigingen, gedachten, ideeën en houdingen een nadelige invloed kunnen hebben op ons lichamelijke en emotionele welbevinden als we ouder worden.

Er zijn drie belangrijke strategieën om deze negatieve spiraal te voorkomen:

  • een meer gebalanceerd idee ontwikkelen over de realiteit van het ouder worden
  • toepassen van technieken uit de humanistische psychologie (positieve psychologie) om een zekere mate van controle over de negatieve mentale overtuigingen, gedachten, ideeën en houdingen te krijgen
  • emotioneel welbevinden en veerkracht opbouwen om beter om te leren gaan met de grote uitdagingen op latere leeftijd

Positief ouder worden/positive aging is meer dan een filosofie – het is een praktische manier om de kansen op een beter leven te verbeteren naarmate we ouder worden.

Positief ouder worden/positive aging richt zich op de emotionele en psychologische aspecten van de veroudering. Positive aging als methodiek begrijpt dat de ‘geest’ een aanzienlijke invloed kan hebben op ons fysieke en emotionele welbevinden.

Hoe werkt dat dan?

Gedachten (ideeën, overtuigingen, houdingen) geven aanleiding tot emoties (zoals angst, walging, woede, verrassing, geluk en verdriet) die op hun beurt allerlei lichamelijke reacties kunnen veroorzaken.

Blijven de gedachten negatief? Dan is er een grote kans aanwezig dat deze negatieve gedachten gaan resulteren in lichamelijke en/of geestelijke gezondheidsproble-men. 

Juist op gevorderde leeftijd is het risico groot dat negatieve gedachten resulteren in verminderd welbevinden. Waarom eigenlijk?

  • Leeftijdsdiscriminatie: In de huidige maatschappij heeft ‘verouderen’ en ‘oud zijn’ een negatief stempel. Denk maar aan kreten zoals: aftakeling, een last voor de maatschappij, star zijn, grijze plaag. Ook in de media vind je dezelfde negativiteit terug. Dit zorgt vaak onbewust voor minder positieve overtuigingen over veroudering in het algemeen en de eigen oude dag in het bijzonder. 
  • Angst en verlies: Ondanks alle voordelen en prettige momenten ervaren mensen op leeftijd helaas ook verschillende vormen van verlies (vrienden en familie die komen te overlijden/ernstig ziek worden, het verminderen van vitaliteit, verminderde fysieke en mentale capaciteiten door ziekte). Dit gevoel van verlies kan moeilijk zijn om mee om te gaan en de angst hiervoor maakt zeker kwetsbaar.
  • Transities: Belangrijke levensgebeurtenissen zoals een sterfgeval, ziekte, mantelzorger worden, het verlies van werk (door ontslag of pensionering) gebeuren vaker naarmate we ouder worden. Ook dit brengt de nodige emoties met zich mee. Het verandert vaak hoe mensen over zichzelf denken,  over hun rol in de samenleving, hun zelfverzekerdheid en hun gevoelens over andere mensen. 

Al is het bekend dat dit gebeurt naarmate je ouder wordt, toch veroorzaakt het vaak negatieve gevoelens, zoals depressie en angst, apathie of doemdenken.

 

Daarom pleit positive aging voor:

  • Een realistisch beeld van veroudering, een beeld dat zowel de positieve aspecten als de meer uitdagende aspecten volledig erkent.
  • Begrip dat veel belangrijke gebeurtenissen in het leven op gevorderde leeftijd zullen plaatsvinden. Dit is niet controleren of voorkomen, wel kunnen we enigszins controle hebben over hoe we erop reageren en ermee omgaan.
  • Beseffen dat hoe we denken en voelen over ouder worden van grote invloed kan zijn op onze gezondheid en ons welbevinden op hoge leeftijd. Negatieve ideeën kunnen leiden tot een ‘self fulfilling prophecy’ en vergroten de kans op een slechte gezondheid en depressie aanzienlijk.
  • Door het ontwikkelen van een meer positieve kijk op ouder worden – het ‘glas is halfvol’ perspectief – kan bewust het mechanisme ‘self fulfilling prophecy’ gebruikt worden om te zorgen voor een betere kwaliteit van leven bij het ouder worden.
  • Het gebruiken van technieken uit de humanistische psychologie/positieve psychologie als preventieve maatregelen tijdens het verouderingsproces en zo voorkomen dat wij als (toekomstige) ouderen in een negatieve spiraal terechtkomen.